
عضو کمیته استاندارد آرد و نان کشور با انتقاد از شیوه اجرای سامانه نانینو، نسبت به کاهش سهمیه آرد نانواییها، اختلاف قیمت انواع آرد و خطاهای محاسباتی در برآورد مصرف هشدار داد.
مسائل مربوط به تخصیص و توزیع آرد، عملکرد نانواییها و مدیریت زنجیره تأمین نان، بار دیگر با انتقادهایی درباره نحوه اجرای سامانه هوشمندسازی نان (نانینو) همراه شده است. در همین زمینه، محمدرضا خواجهزفره، عضو کمیته استاندارد آرد و نان کشور و نایبرئیس انجمن علوم و فنون غلات ایران، با انتقاد از عملکرد این سامانه، کاهش سهمیه ماهانه نانواییهای سنتی از ۳۰۰ به ۷۰ کیسه را یکی از نشانههای مشکلات موجود عنوان کرده است.
به گفته وی، بررسی وضعیت توزیع آرد و فعالیت نانواییها از وجود اختلاف قابل توجه میان نرخهای مختلف آرد، محدودیت سهمیه برخی نانواییها و تفاوت شرایط فعالیت واحدهای دولتی و آزادپز حکایت دارد؛ مسائلی که به اعتقاد این کارشناس، باید در چارچوب سیاستهای تخصیص آرد و عملکرد سامانه نانینو بررسی شوند.
اختلاف قیمت آرد؛ یکی از چالشهای بازار نان
خواجهزفره با اشاره به وجود سه نرخ متفاوت برای آرد در کشور، اظهار کرد: آرد دولتی به ازای هر کیسه حدود ۷۰ هزار تومان، آرد نیمهآزاد حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان و آرد آزاد بیش از ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت دارد.
وی معتقد است این فاصله قیمتی، زمینه ایجاد رانت، ابهام در بازار و سردرگمی مصرفکنندگان را فراهم کرده است و نبود تصمیمگیری مؤثر برای اصلاح نظام قیمتگذاری، به تداوم مشکلات زنجیره تأمین آرد و نان منجر میشود.
اختلاف محاسبات سامانه نانینو با واقعیت فرایند تولید
نایبرئیس انجمن علوم و فنون غلات ایران، یکی دیگر از انتقادهای خود را متوجه نحوه محاسبه میزان مصرف آرد در سامانه نانینو دانست.
به گفته خواجهزفره، هر کیسه آرد ۴۰ کیلوگرمی در فرایند واقعی تولید، حدود ۳۶ کیلوگرم آرد خالص قابل استفاده به دست میدهد. وی این تفاوت را ناشی از الزامات فرایند آسیابانی، از جمله رطوبتزنی گندم تا حدود ۱۴.۲ درصد و افت وزن در مراحل کارخانهای عنوان کرد.
او معتقد است نادیده گرفتن این ملاحظات در محاسبات سامانه، باعث ایجاد اختلاف میان میزان واقعی آرد مصرفی و تعداد نان تولیدشده در ارزیابیهای سامانه میشود.
خواجهزفره همچنین ادعای ناپدید شدن روزانه ۵۰ میلیون قرص نان را ناشی از همین خطای محاسباتی دانست و بر ضرورت بازنگری در مبانی فنی محاسبات تأکید کرد.
کاهش سهمیه و مشکلات فعالیت نانواییها
این عضو کمیته استاندارد آرد و نان کشور با انتقاد از شیوه تخصیص سهمیه در سامانه نانینو گفت: سهمیه ماهانه برخی نانواییهای سنتی از ۳۰۰ کیسه به ۷۰ کیسه کاهش یافته است.
وی همچنین به مشکلات ناشی از تعطیلی موقت نانواییها به دلایلی مانند بیماری یا فوت اشاره کرد و مدعی شد در چنین شرایطی، سهمیه واحد صنفی ممکن است به صفر برسد.
به گفته وی، برخی نانوایان برای جلوگیری از کاهش بیشتر سهمیه، به ثبت تراکنشهای صوری با استفاده از چندین کارت بانکی روی آوردهاند؛ موضوعی که از نگاه او، نشاندهنده ضرورت بازنگری در سازوکار نظارت و تخصیص آرد است.
خواجهزفره با اشاره به گزارشهای سازمان غله، مدعی شد سامانه نانینو حتی یک کیلوگرم صرفهجویی در مصرف آرد ایجاد نکرده است.
کاهش سبوسگیری و ترویج نان کامل؛ راهکاری برای اصلاح زنجیره نان
عضو کمیته استاندارد آرد و نان کشور، در بخش دیگری از اظهارات خود، کاهش سبوسگیری و توسعه تولید و مصرف نان کامل را از راهکارهای مؤثر برای مدیریت مصرف گندم و کاهش انحراف آرد عنوان کرد.
به گفته وی، آرد سبوسدار قابلیت انحراف به صنایعی مانند تولید بیسکویت و ماکارونی یا قاچاق را ندارد و اصلاح فرایند سبوسگیری از شهریورماه نیز به ادعای او، بیش از ۵۰۰ هزار تن صرفهجویی در مصرف گندم به همراه داشته است.
وی همچنین با اشاره به تجربه اصفهان در کاهش سرانه مصرف نان، آموزش عمومی، ارتقای کیفیت نان و اصلاح الگوی مصرف را در مقایسه با راهکارهای صرفاً نظارتی و سامانهای، مؤثرتر ارزیابی کرد.
اظهارات مطرحشده بار دیگر ضرورت بررسی کارشناسی عملکرد سامانه نانینو، شفافسازی مبانی تخصیص سهمیه و ارزیابی آثار سیاستهای قیمتگذاری آرد را مطرح میکند؛ موضوعاتی که مستقیماً با فعالیت نانوایان، مدیریت منابع گندم و تأمین پایدار نان مورد نیاز مردم ارتباط دارد.
منبع: گزارش منتشرشده در پایگاه خبری فودنا، به نقل از محمدرضا خواجهزفره، عضو کمیته استاندارد آرد و نان کشور.