
روز جهانی دختر، فرصتی برای تأکید بر حق آموزش، سلامت و امنیت دختران و ضرورت مقابله با کودکهمسری است. بر اساس آمارهای منتشرشده در گزارش پایگاه خبری خیر ایران، سالانه بیش از ۱۲ میلیون دختر پیش از رسیدن به بزرگسالی ازدواج میکنند و ۱۳۳ میلیون دختر در جهان از تحصیل بازماندهاند؛ آماری که ضرورت سرمایهگذاری در توانمندسازی دختران و حمایت از حقوق آنان را برجسته میکند.
۱۱ اکتبر؛ روز جهانی دختر
روز جهانی دختر هر سال در ۱۱ اکتبر برگزار میشود؛ مناسبتی بینالمللی که بر حقوق دختران و چالشهای پیش روی آنان در زمینه آموزش، سلامت، امنیت و مشارکت اجتماعی تأکید دارد.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۱۹ دسامبر ۲۰۱۱، با تصویب قطعنامه ۶۶/۱۷۰، این روز را به رسمیت شناخت. پیش از آن نیز در کنفرانس جهانی زنان پکن در سال ۱۹۹۵، بیانیه و برنامه اقدام پکن با هدف پیشبرد حقوق زنان و دختران تصویب شده بود.
روز جهانی دختر یادآور این ضرورت است که دختران باید از فرصتهای برابر برای تحصیل، رشد فردی، مشارکت اجتماعی و تصمیمگیری درباره آینده خود برخوردار باشند.
کودکهمسری؛ مانعی در مسیر آموزش و سلامت دختران
بر اساس آمارهای درجشده در گزارش پایگاه خبری خیر ایران، سالانه بیش از ۱۲ میلیون دختر در سراسر جهان پیش از رسیدن به بزرگسالی ازدواج میکنند. همچنین حدود ۶۴۰ میلیون دختر و زن در جهان در دوران کودکی ازدواج کردهاند.
کودکهمسری میتواند دسترسی دختران به آموزش را محدود کند و خطر مواجهه آنان با مشکلات جسمی و روانی، انزوای اجتماعی و خشونت را افزایش دهد. این مسئله در بسیاری از موارد، فرصت انتخاب مسیر زندگی و دستیابی به استقلال فردی و اقتصادی را نیز از دختران میگیرد.
مقابله با این پدیده نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ، از جمله حمایت قانونی، افزایش آگاهی خانوادهها، دسترسی به آموزش و خدمات سلامت و تقویت حمایتهای اجتماعی است.
۱۳۳ میلیون دختر در جهان از تحصیل بازماندهاند
محرومیت از آموزش یکی از مهمترین چالشهای پیش روی دختران در جهان است. گزارش خیر ایران با استناد به آمارهای بینالمللی اعلام میکند که ۱۳۳ میلیون دختر از تحصیل بازماندهاند.
دسترسی به آموزش، علاوه بر ارتقای دانش و مهارت، نقش مهمی در افزایش فرصتهای شغلی، استقلال اقتصادی و مشارکت دختران در جامعه دارد. محرومیت آموزشی میتواند چرخه فقر و نابرابری را از نسلی به نسل دیگر منتقل کند.
ازاینرو، فراهم کردن امکان ادامه تحصیل، حمایت از دختران در معرض ترک تحصیل و گسترش آموزشهای مهارتی از جمله اقداماتی است که میتواند به بهبود شرایط زندگی آنان کمک کند.
توانمندسازی دختران؛ سرمایهگذاری برای توسعه پایدار
توانمندسازی دختران تنها یک مسئولیت اجتماعی و حقوقی نیست، بلکه میتواند پیامدهای اقتصادی مثبتی نیز به همراه داشته باشد.
بر اساس تحلیل پژوهشی نقلشده در گزارش خیر ایران، سرمایهگذاری یک میلیارد دلاری در برخی برنامههای حمایتی برای نوجوانان در کشورهای کمدرآمد و با درآمد متوسط، از جمله کمکهای نقدی، حمایت از والدگری و خدمات سلامت متناسب با نیازهای نوجوانان، میتواند بازده اقتصادی حدود ۳.۹ تا ۴.۵ میلیارد دلار ایجاد کند.
این بازده میتواند از مسیرهایی مانند بهبود سلامت مادران و کودکان، ارتقای تغذیه، افزایش درآمد خانوار، گسترش فرصتهای شغلی و تقویت سرمایه انسانی حاصل شود.
همچنین در این گزارش آمده است که هر سال تحصیل بیشتر میتواند درآمد آینده دختران را تا ۲۰ درصد افزایش دهد؛ موضوعی که اهمیت آموزش را در بهبود چشمانداز اقتصادی و اجتماعی دختران نشان میدهد.
پنج راهکار برای حمایت از دختران و مقابله با کودکهمسری
در گزارش خیر ایران، با اشاره به اولویتهای مطرحشده از سوی یونیسف، پنج محور اصلی برای بهبود وضعیت دختران مورد تأکید قرار گرفته است:
۱. تداوم تحصیل: فراهم کردن شرایط لازم برای حضور دختران در مدرسه و جلوگیری از ترک تحصیل.
۲. دسترسی به خدمات سلامت و حمایت اجتماعی: گسترش خدمات سلامت، حفاظت و حمایتهای متناسب با نیازهای دختران نوجوان.
۳. مشارکت خانوادهها و جوامع: مقابله با تبعیض جنسیتی، کلیشههای زیانبار و هنجارهایی که کودکهمسری را تقویت میکنند.
۴. تقویت نقش دختران در تصمیمگیری: فراهم کردن فرصت مشارکت واقعی دختران در تصمیمهایی که بر زندگی و آینده آنان اثر میگذارد.
۵. گسترش حمایتهای اقتصادی و اجتماعی: توسعه برنامههای حمایتی برای خانوادهها و افزایش دسترسی دختران به خدمات ضروری.
بر اساس همین گزارش، طی ۲۵ سال گذشته و در پی اقداماتی همچون سرمایهگذاری در آموزش دختران، اصلاحات قانونی و حمایت اجتماعی، تخمین زده شده است که از ۶۸ میلیون مورد کودکهمسری پیشگیری شده باشد.
تغییرات اقلیمی؛ عاملی تشدیدکننده آسیبپذیری دختران
بحرانهای اقلیمی نیز میتوانند شرایط زندگی دختران را دشوارتر کنند. خشکسالی، سیل، ناامنی غذایی و کاهش منابع معیشتی خانوادهها ممکن است آسیبپذیری کودکان را افزایش دهد و آنان را در معرض خطراتی مانند ترک تحصیل، خشونت و کودکهمسری قرار دهد.
گزارش خیر ایران با اشاره به تجربه خشکسالی سال ۲۰۲۲ در بخشهایی از شاخ آفریقا، از افزایش کودکهمسری در مناطق آسیبدیده سخن میگوید. این موضوع نشان میدهد حمایت از دختران باید در برنامههای مقابله با بحرانهای انسانی و اقلیمی نیز جایگاه ویژهای داشته باشد.
آیندهای برابر با حمایت از حقوق دختران
روز جهانی دختر فرصتی برای یادآوری مسئولیت دولتها، خانوادهها و نهادهای مدنی در حمایت از حقوق دختران است. مقابله با کودکهمسری، تضمین دسترسی به آموزش، توسعه خدمات سلامت و فراهم کردن زمینه مشارکت دختران در تصمیمگیریها، از اقداماتی است که میتواند به کاهش نابرابری و تقویت توسعه پایدار کمک کند.
توانمندسازی دختران زمانی به نتیجه میرسد که آنان نهتنها از حمایتهای ضروری برخوردار باشند، بلکه بتوانند درباره زندگی خود تصمیم بگیرند، استعدادهایشان را پرورش دهند و در ساختن آینده جامعه نقش مؤثری ایفا کنند.
منبع: پایگاه خبری خیر ایران
نبض ایران | رسانه خبری تحلیلی مستقل