خانم دکتر طیبه عزتاللهینژاد، رئیس پژوهشکده هنر پژوهشگاه و دبیر اجرایی نخستین همایش ملی سیاستگذاری هنر، در نشست خبری این همایش، ضمن عرض ادب و احترام به حاضران، مباحث خود را در سه محور اصلی مطرح کردند. ایشان تأکید کردند که بدون پرداختن به محور اول، ورود به دو محور بعدی امکانپذیر نیست
آغاز و ضرورت پژوهشکده هنر
پژوهشکده هنر از سال ۱۳۸۰ فعالیت خود را آغاز کرده و ایجاد آن در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پاسخی به نیازهای عرصه هنر در کشور بوده است. نخستین گروه تأسیسشده در پژوهشکده، گروه موسیقی بود و اکنون این پژوهشکده چهار گروه اصلی دارد:
موسیقی
سینما
هنرهای تجسمی
هنرهای نمایشی
خانم دکتر عزتاللهینژاد با اشاره به تفاوت نگاه ایرانی و غربی به هنر گفتند: در فرهنگ ایرانی، «گوهر» دارای جنبه اکتسابی و ذاتی است و هنر دستیافتنی و اکتسابی است؛ در حالی که در فلسفه ایرانی، هنر به عنوان تجمیع خرد، اندیشه و تجربه مطرح میشود. به گفته ایشان، این نگاه فراتر از تعاریف رایج غربی است و هنر در ایران همواره نقش بنیادین در حکمرانی و فرهنگ داشته است
سیاست و سیاستگذاری هنر
وی سیاست را «شناخت، اتخاذ تصمیم تخصصی و پیادهسازی بهترین روشها با محوریت نفع فردی و گروهی» تعریف کردند و تأکید نمودند که دولتها فرهنگ نمیسازند، بلکه مسیر و تسهیلاتی برای تحقق اهداف فرهنگی فراهم میکنند. در عرصه هنر، سیاستگذاری باید تسهیلگر باشد نه ترسیمکننده
ضرورت برگزاری همایش
پس از بیش از دو دهه فعالیت پژوهشکده هنر، ضرورت واکاوی سیاستگذاری هنر در ایران، به ویژه در چهار دهه گذشته، مطرح شد. هدف این همایش بررسی این مسئله بود که آیا سیاستگذاریها به واقع تسهیلگر بودهاند یا بیشتر ترسیمکننده مسیرها و منافع خاص؟
فراخوان همایش در اوایل سال ۱۴۰۳ منتشر شد و محورهای مختلفی برای ارائه مقالات تعیین گردید. حدود ۵۰ مقاله به دبیرخانه رسید که پس از داوری تخصصی، بسیاری از آنها پذیرفته شد. بیشترین تعداد مقالات به حوزه هنرهای تجسمی و پس از آن نشر و انجمنهای صنفی تعلق داشت.
خانم دکتر عزتاللهینژاد تأکید کردند که ضعف موجود در سیاستگذاری هنر و کمبود مطالعات میانرشتهای، همایش اول را با نقاط قوت و ضعف همراه کرده است، اما همین موارد میتواند چشمانداز همایشهای آینده را ترسیم کند.
پیشنشستها و تجربه نگاری مدیران
در پیشنشستها، سه محور اصلی بررسی شد:
مدیریت کلان و تجربهنگاری مدیران موسیقی و جامعهشناسی
حقوقی و مالکیت فکری و هنری جامعه هنرمندان
یکی از نقاط قوت همایش، همکاری سه قوه و چهار نهاد تأثیرگذار (وزارت علوم، وزارت آموزش و پرورش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت میراث فرهنگی) بود. تجربهنگاری ۱۴ مدیر تأثیرگذار عرصه سیاستگذاری هنر از اوایل انقلاب، یکی از خروجیهای کلیدی همایش است که نشان میدهد چگونه مدیران و سیاستگذاران، مسیرهای تصمیمگیری و اثرگذاری خود را طی چهار دهه گذشته طی کردهاند.
محورهای اصلی مقالات
مقالات ارائهشده در همایش در چند حوزه دستهبندی شدند:
سیاستگذاری هنر و مدیریت سازمانی
حکمرانی و توسعه فرهنگی
آموزش عمومی هنر
خلق و مصرف اثر هنری
دیپلماسی فرهنگی
مطالعات تاریخی و تطبیقی
مبانی حکمی
خروجی همایش
پیشنشستها و مقالات در قالب یک گزارش و کتابچه در اختیار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر نهادهای مرتبط قرار گرفت. خانم دکتر عزتاللهینژاد اعلام کردند که همایش در روز یکشنبه ۲۶ بهمن برگزار میشود و هشت پنل تخصصی در آن ارائه خواهد شد:
پیوند حکمرانی و توسعه فرهنگی با سیاستگذاری هنر
نقش هنر در توسعه اجتماعی و سیاسی
ساختار مدیریت سازمانی در سیاستهای هنری
هنر و توسعه اقتصادی صنایع خلاق
سیاستگذاری هنر و دیپلماسی فرهنگی
مطالعات تاریخی و آموزش عالی
سیاستگذاری هنر و آموزش عمومی
سیاستگذاری هنر و فناوریهای نوین
خانم دکتر عزتاللهینژاد در پایان افزودند:
«پرداختن به عرصه هنر صرفاً تفنن جامعه نیست. هنر استخوانبندی حکمرانی تاریخی ایرانی بوده و هنرمندان همیشه سایهبهسایه سیاست حرکت کردهاند. بازگشت جایگاه هنر، شاهکلید همایش ما است و حکمرانی با هنر نه تنها در زمان حال بلکه در زیست تاریخی ایرانیان از دیروز تا فردا جاری است.»
وی همچنین از تلاشهای یک سال و نیم گذشته خود و همکاران در مدیریت ارتباطات علمی و پژوهشی به ویژه خانم قهرمانی تقدیر کردند