گندم بهعنوان یکی از محصولات راهبردی و پایه امنیت غذایی، تنها حاصل بذر، خاک و نهادههای کشاورزی نیست؛ بلکه مقدار قابلتوجهی آب نیز در فرآیند تولید آن مصرف میشود. این آب در قالب مفهومی با عنوان «ردپای آب» قابل بررسی است.
ردپای آب گندم را میتوان در سه بخش اصلی بررسی کرد: آب آبی، آب سبز و آب خاکستری.
آب آبی به آبی گفته میشود که از منابع آب سطحی و زیرزمینی برای آبیاری مزارع برداشت میشود. آب سبز سهم بارشهای طبیعی و رطوبتی است که در خاک ذخیره شده و توسط گیاه مورد استفاده قرار میگیرد. آب خاکستری نیز به حجم آبی اشاره دارد که برای رقیقسازی آلایندههای ناشی از فرآیند تولید تا رسیدن به استانداردهای قابل قبول مورد نیاز است.
شناخت این سه مؤلفه، تصویر دقیقتری از میزان آب نهفته در تولید گندم ارائه میدهد و میتواند مبنایی برای برنامهریزی دقیقتر در بخش کشاورزی باشد.
در شرایطی که مدیریت منابع آب به یکی از مهمترین الزامات توسعه پایدار تبدیل شده است، بررسی ردپای آب محصولات کشاورزی میتواند به افزایش بهرهوری مصرف آب، انتخاب الگوی کشت مناسبتر و حرکت به سمت کشاورزی پایدار کمک کند.
در واقع، پشت هر دانه گندم تنها فرآیند تولید یک محصول غذایی قرار ندارد؛ بلکه مجموعهای از منابع طبیعی، از جمله منابع آبی، در شکلگیری آن نقش دارند. توجه به این موضوع میتواند گامی مؤثر در مسیر مدیریت هوشمند آب و تقویت امنیت غذایی کشور باشد.
منبع: روابط عمومی شرکت آب منطقهای استان تهران